Gebelikte Tarama Testleri

 

İKİLİ TARAMA TESTİ

İlk trimester tarama testi gebeliğin 11-14. Haftası arasında yapılan erken tarama testi(ikili test) olarak bilinir.Bu haftada fetusun ense bölgesindeki nucal translusent (NT) denilen ense saydamlığı ölçülerek ve anne kanındaki PAPP-A ve serbest B -hCG adı verilen iki hormonun kanda ölçülmesi ve Fetus CRL( baş- popo mesafesi) ölçùmü kombine edilen bir tarama testidir.NT ölçümü ne kadar fazla ise Down sendromu veya diğer kromozomal anomali riski okadar yüksektir.NT için ortalama değer 2.5 mm dir.NT ölçümleri anne kanındaki PAPP -A ve B-hCG ile kombine edildiğinde bu sendromları % 5 yanlış pozitiflikle yakalama ihtimali % 80-90 dır. Bu testin zamanı kaçırılmamalıdır,çünkü ense saydamlığı 14. Haftadan sonra giderek kaybolmaktadır.3'lü teste göre avantajı daha erken yapılması ve gereken ileri tetkiklerin daha erken uygulanmasına ve Down sendromlu bebeğin daha erken gebelik haftalarında teşhis edilebilmesine olanak sağlamasıdır . Bunun dışında yapılan çalışmalar bu testi Down sendromu için üçlü teste göre biraz daha duyarlı olduğunu ortaya koymuştur.

1/ 300 den yüksek değerler anlamlı bulunur ve bir üst incelemeye geçilir (CVS,Amniosentez,Kordosentez gibi invaziv testlerden biri).

İkili testte verilen sonuç sadece bir olasılıktır. Sonuçta riskin yüksek bulunması bebeğin Down sendromlu olduğunu göstermez. Sadece ileri tetkik gerekliliğini gösterir.Yine test sonucunda riskin düşük çıkması da bebeğin Down Sendromu ya da trizomi 18 olmadığını göstermez.Yalnızca riskin düşük olduğunu ileri tetkik yapmanın gereği olmadığını gösterir.

ÜÇLÜ TARAMA TESTİ

Üçlü Tarama Testi, 15-22 haftalık gebe olan kadınların kanından yapılan bir testtir.
Üçlü tarama testinde adından da anlaşıldığı üzere anne adayından alınan kan örneğinde 3 değişik maddenin incelemesi yapılır bunlar, gelişmekte olan fetusun ve plasentanın ürettiği alfa-fetoprotein (AFP), koryonik gonadotropin (HCG) ve östriol (E3) dür. Gebe bir kadının kanında bu üç madde de normalde bulunur.
Üçlü test incelemesi sayesinde down sendromu (trizomi 21), nöral tüp defekti ve trizomi 18 adı verilen genetik hastalığın bebekte olma olasılığı saptanır.

Üçlü test hamileliğin 15 ile 22. haftaları arasında yapılabilir. Ancak en güvenilir sonuçlar 16-18. haftalarda yapılan incelemelerde elde edilmektedir. Bu nedenle testin bu haftalar içinde yapılması idealdir.Gebelik haftasının tam olarak belirlenmesi önemlidir. Bu amaçla genellikle ultrasondan yararlanılarak gerçek gebelik haftası belirlenir.

Üçlü test ile ilgili en önemli nokta bunun tanı koyduran bir test değil sadece yüksek risk taşıyan ve kesin tanı koyduracak ileri testlerin yapılmasına gerek olan bireyleri belirlemeye yarayan bir tarama testi olduğudur.

DÖRTLÜ TEST

Anne adayından alınan kandan HCG + AFP + E3 + İnhibin-A düzeylerinin bakılması ve bu değerlerin gebelik haftası, anne yaşı gibi parametrelerle kombine edilmesiyle elde edilen hesaplamaya dörtlü test denmektir.Kısaca 3' lü testden tek farkı kandaki inhibin -A denilen bir maddenin de bu teste eklenmesidir.
İnhibin A normalde kadınlarda yumurtalıklardan, erkeklerde de testislerden salgılanan bir hormondur. Gebelikte de plasentada sentez edilmektedir. Bebeğin Down Sendromlu olduğu gebeliklerde İnhibinA düzeyinin daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Tarama testlerinde anne kanında ölçülen tüm maddelerin Down sendromunun belirlenmesindeki hassasiyetleri sınırlıdır. Ölçülen maddelerin sayısının arttırılması nın bu nedenle testin hassasiyetini arttıracağı kabul edilir.
İkili test bu testler içinde erken dönemde down sendromu yakalamak için daha avantajlıdır.Eğer ikili test yaptırdırmadıysanız 3' lü test yerine 4' lü test yaptırmanız daha doğru olur.