Gebelik Öncesi Ve Gebelikte Yapılan Testler

Gebelik kadınların sağlığını değerlendirmek için iyi bir fırsattır.Gebelik öncei rutin laboratuvar testlerinin amacı bilinmeyen bir sorunu saptamaktır.İdeal olarak gebelik öncesi dönemde rutin testler risk altındaki gebeleri saptamaya yardımcı olacak ve koruyucu önlemlerin başlatılması için bir fırsat olacaktır.
Hamileliğin başlangıcından sonuna kadar farklı dönemlerde çeşitli tahliller ve testler yapılmaktadır. Bazı testlerin gebeliğin belirli haftalarında yapılması gerekir o haftalar dışında yapılamaz bu nedenle hamilelikte bu testler dikkatle takip edilmelidir, zamanları kaçırılmamalıdır. Gebelikte yapılan testlerin bir kısmı her gebede rutin olarak yapılır, bir kısım testlerde sadece bazı gebeliklerde belli durumlar oluştuğunda yapılır.
İlk vizit sırasındaki testler
Bu testler çiftin doktora ilk başvurusunda yapılan testlerdir.En ideal olanı gebelik öncesi yapılmasıdır .İlk görüşmede jinekolojik muayene ve ultrasonografi ile kadın genital organları değerlendirilir. Son 1 yıl içerisinde yapılmadıysa smear testi yapılmalıdır. Genel sistemik muayene de yapılabilir ve gerekirse anormallik varlığında ilgili branş uzmanına konsültasyon yapılabilir. İlk muayenede yapılan tahliller:

  • Anne ve baba kan grupları: Kan uyuşmazlığı saptanırsa önlem alınması için.
  • Kan uyuşmazlığı varsa indirect Coombs testi (gebelik başında ve 28 haftada tekrar edilmelidir)
  • hemogram(tam kan sayımı)
  • Tam idrar tetkiki (Gerekirse idrar kültürü)
  • seroloji ( maternal sifilizi teşhis etmek için yapılır,VDRL sık bir tarama testidir,pozitifse TPA yapılmalıdır).
  • TSH : Annede guatr ve troid hormon bozukluğu varsa bebeği etkileyebilir, bozukluk saptanırsa endokrin uzmanı tarafından tedavi gerektirir.
  • Toxoplazma IGM ve IGG
  • Rubella IGM - IGG (Kızamıkçık testleri)
  • CMV IGM ve IGG
  • Hepatit B için HBsAg ve AntiHBs testleri
  • HCV testi
  • HIV (AIDS) testi
  • biyokimyasal testler (açlık şekeri,karaciğer,böbrek testleri)

11-14 haftalar arasında:

Gebeliğin 11. haftasından sonra ultrason muayenesinde bebeğin ense kalınlığı (NT) ölçülür ve ikili test (kan tahlili) yapılır. Bu tahlil 11-14 hafta arasında yapılabilir, 14. haftadan sonra yapılamaz. Bu testlerin amacı trizomileri saptamak amaçlıdır.

16-20 haftalar arasında:

Bu haftalar arasında üçlü test (triple test) veya dörtlü test yapılır. Eğer bu test sonucu riskli gelirse amniosentez (bebekten su alınması) yapılarak daha ileri inceleme yapılabilir.Bu testlerinde yine amacı trizomi saptamak amaçlıdïr.İkili testden farkı serum alfa feto protein denilen kandaki bir kimyasal maddede bakılmaktadır.Maternal artmış alfa feto protein düzeyi fetal açık nöral tüp( spina bifida) defektlerinde % 85 doğru sonuç verir.Bu nedenle evrensel tarama testi olarak kullanılır.

24-28 haftalar arasında:

- 50 gr glukoz yükleme testi 24-28 haftalar arasında yapılır. Bu test sonucu 140'dan yüksek gelirse 100 gr OGTT testi yapılır. Bu haftaları kaçırmış ve daha ileriki haftalarda gelen hastalarda açlık ve tokluk kan şekeri bakılarak da hastanın diabete yatkınlık durumu değerlendirilebilir.
- Anne baba arasında kan uyuşmazlığı varsa 28. haftada indirect coombs testi yapılır ve bu test negatif çıkarsa anne-bebek arasında kan uyuşmazlığına bağlı etkilenme olmadığını gösterir. Bu durumda kan uyuşmazlığı iğnesi yapılır. Etkilenme varsa (İndirekt coombs testi pozitif çıkarsa) daha ileri tetkiklerle bebekte etkilenmenin ne derecede olabileceği araştırılır.
Yukarıda anlatılanlar hemen hemen her gebede yapılan rutin tahlillerdir. Gebelikte oluşan bazı durumlarda ve bazı hastalıklarda yukarıdaki tahliller dışında başka tahlillerin de yapılması gerekebilir.

35-37 haftalar arasında:

Bu haftalar arasında annede Grup B Streptokok (bakteri) taraması önerilmektedir ancak ülkemizde henüz fazla yaygınlaşmamış bir uygulamadır.
Gebeliğin özellikle son haftalarında, bebeğin sıkıntıda olduğundan şüphe duyulan durumlarda ve gün aşımı (günün geçmesi) durumunda NST (non stres test) çekilir, NST hakkında detaylı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. Biyofizik profili de NST'ye ek olarak yapılan bebeğin durumunu değerlendirmeye yarayan başka bir testtir, detaylı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. Bebek ile ilgili bazı riskli durumlar saptandığında ileri değerlendirme için yapılan bir test de doppler ultrasonografi ölçümüdür.