Riskli Gebelikler

Her yıl gebe kalan kadınların yüzde 5-10´unu yüksek riskli gebelikler oluşturuyor. Yani her yıl hamile kalan kadınlardan 75 bin-150 bin arasında değişen sayıdaki kadınların hamileliği yüksek risk taşıyor.Hem annenin hem de bebeğin sağlığını tehdit eden yüksek riskli gebeliklerin özel bir ekip tarafından takip edilebilmesi gerekiyor.

Yüksek riskli durumlar nelerdir?
Gebelikte yüksek risk yaratabilecek olan sorunlar anne adayında gebelikten çok önce var olabileceği gibi ilk bulgularını gebelik sırasında verebilirler. Bazı durumlar ise gebeliğe özgü olup sadece devam eden bir hamilelik sırasında ortaya çıkarak anne ve bebekte risk yaratabilirler. Bir diğer yüksek riskli durum da anne adayında herhangi bir sorun olmaksızın bebekte karşılaşılan durumlardır.

Çiftlerin yaşamındaki en önemli ve hassas dönem olan hamileliğin sağlıklı bir şekilde tamamlanması için düzenli muayene gerekiyor. Ancak araştırmalar her üç kadından birinin hamilelik döneminde rutin kontrollerden geçmediğini gösteriyor.Oysa hamilelik dönemindeki rutin kontroller, oluşabilecek bu riskin önceden saptanması açısından büyük önem taşıyor.

Anne adayının gebeliği olumsuz yönde etkileyebilecek hastalıkları
- rahim onomalileri ( çift uterus,septalı uterus,myoma uteri)
- Bağışıklık sistemi hastalıkları
- Kan hastalıkları
- Diabet (Şeker hastalığı)
- Genetik hastalıklar
- Kalp hastalıkları
- Yüksek tansiyon
- Enfeksiyonlar
- Böbrek hastalıkları
- Karaciğer hastalıkları
- Akciğer hastalıkları
- Nörolojik problemler
- Tiroid bezi hastalıkları
-18 yaş altı 35 yaş üstü kadınlar
- genetik anomali öyküsü olan akraba evlilikleri
- alkol,sigara veya uyuşturucu kullanan kadınlar
- tekrarlayan gebelik kaybı olan kadınlar

Gebelik sırasında ortaya çıkabilecek olan problemler

- Preeklampsi ve eklampsi (gebeliğe bağlı yüksek tansiyon ve diğer sistemik bulgular ile seyreden bir hastalık halk arasında gebelik zehirlenmesi olarakda bilinir)
- Gestasyonel Diabet (gebeliğe bağlı şeker hastalığı)
- Enfeksiyonlar
- Kan pıhtılaşma bozuklukları ( tromboflebit )
- Plasenta (bebeğin eşi) ile ilgili sorunlar (plasenta previa,plasenta erken ayrılması,plasenta tümörleri)
- Erken doğum eylemi
- Zarların erken açılması ve bebeğin suyunun gelmesi
- Gün aşımı (tahmini doğum tarihi geçmesine rağmen doğumun olmaması)
- anormal ikili,üçlü,dörtlü testler
- yüksek alfafetoprotein
- Doğumsal anomaliler
- Gelişme bozuklukları
- Çoğul gebelik

Yüksek riskli gebeliklerde yaklaşım

İdeal olan anne adayına ait sağlık sorunlarının hamilelikten önce saptanması ve eğer mümkünse tedavi edilmesidir. Bu şekilde kadın hamileliğe sağlıklı bir durumda başlayabilir. Bunu başarmanın en kolay yolu ise hamile kalmaya karar verildiğinde bir uzmana başvurarak danışmanlık almaktır. Bu danışmanlık kronik hastalıkları nedeni ile ilaç kullanmak zorunda olan kadınlar için çok daha önemlidir. Çünkü bazı ilaçlar gebelik ve gelişmekte olan bebek üzerinde olumsuz etki yaratabilirler. Böyle bir durumda doktor hastalığın tedavisinde gebelikte de kullanılabilen daha güvenli ilaçlara geçebilir.

Annenin gebelik öncesi mevcut olan bazı hastalıkları hamilelik sürecini ve bebeği ciddi şekilde etkileyebildiği gibi, gebelik de annenin mevcut hastalığının seyrini ve tedavisini etkilemektedir. Öncelikle bebek için plan yapıldığında yani gebe kalmadan önce, var olan genel sağlık sorunlarının derecesi ilgili dal hekimince (dahiliye, kardiyoloji, nefroloji, v.b.) mutlaka belirlenmelidir.
“Problemli bir gebeliğin takibi” sırasında hastayı tek bir hekimin izlemesi yeterli değildir. Bu takip, farklı dallardan hekimlerin ortak bilgi ve deneyimleriyle gerçekleştirilebilir. Ekipte kadın doğum uzmanı başta olmak üzere, iç hastalıkları uzmanı, endokrinoloji uzmanı, kardiyolog, çocuk kardiyoloğu, çocuk cerrahı, diyetisyen, fizik tedavi ve göz doktoru da bulunur.

Yüksek riskli gebeliklerde takip

Altta yatan bir hastalık varsa öncelikle bu hastalığa yönelik tedaviler uygulanır. Yüksek riskli gebeliklerde hamile kadının durumuna göre bebeğin içinde bulunduğu sıvıdan örnek alınması (aniyosentez), kordon kanından örnek alınması( kordosentez) ya da plasental dokudan örnek alınması gibi ileri incelemeler uygulanabilir. Yine riske neden olan durumun türüne göre sık aralıklarla kan ve idrar tetkikleri ile muayene ve ultrason ,doppler ultrason,NST,CST ,Biofizik profil değerlendirmeleri gibi incelemeler gerekli olabilir. Bu tür hamilelerde yakın takip çok önemlidir ve gebeliğin devamı anne ya da bebeğin yaşamını riske atıyor ise hamileliğin doğum ile sonlandırılması tek ve en etkili tedavi seçeneği olabilir.
Yukarda sıraladığımız bütün riskli durumlar hepsi ayrı ayrı sorunlar olup ,ayrı ayrı değerlendirilir,ayrı ayrı takip ve tedavi protokolleri uygulanır.Doğumun ne şekilde ve ne zaman sonlandırılacağı riskli durumun derecesine,bebeğin ve annenin durumuna göre karar verilir.