Gebelik Kolestazı

İntrahepatik kolestaz, gebeliğin yol açtığı ve doğumla beraber düzelebilen bir patolojidir.Karaciğerde safra asitlerinin safra kanallarindan atılımının yavaşlaması hatta durması ile karakterizedir. Şiddetli kaşıntı ve sarılıkla birlikte görülebilir. Bu hastalığın görülme sıklığı 500-1000 gebelikte bir olarak bildirilmiştir. Genellikle gebeliğin son döneminde ortaya çıkar. Çok nadir olarak daha erken dönemlerde de görülebilir.

Genetik etkenler,çevresel faktörler,östrojen ve progesteron metabolizmasındaki düzensizlikler belli başlı nedenlerdir.Hasta icin en belirgin risk diğer gebeliklerde tekrarlsma olasılığıdır.

En belli başlı şikayet şeddetli kaşıntıdır. Kaşınmaya bağlı ciltte trvmatik lezyonlar görülebilir. Genellikle kaşıntıdan bir süre sonra sarılıkta başlayabilir.

Karciğer safra asitlerini normalde safra yolu ile atar. Oysa kolestazlı hastalarda safra yolu ile bu atılım gerçekleşmez ve dolayısıyla safra asitleri kan plazmasında artar ve normal seviyenin 100 katına kadar çıkabilir. Serum bilirubini de aynı şekilde artış gösterir. Serum alkalen fosfat seviyeleri sıklıkla artabilir. Transaminaz seviyeleri de genellikle fazla artmaz veya hiç artmayabilir. Karaciğer biopsisinde safra kanalcıklarının safra tıkaçları ve safra pigmentleri ile tıkalı olduğu görülür. Safra asitlerinin atılımının engellenmesi de bu tıkanıklığa bağlıdır. Gebelik bittiğinde tablo tamamen normale dönebilir.Ancak bazı vakalarında soroza dönüşenileceği akılda tutulmalıdır. Bu hastalarda özellikle fazla hormon içeren eski generasyon doğum kontrol haplarının kullanılması durumunda da gebelikteki patolojinin benzeri görülebilir.

Gebelik kolestazının amnios sıvısının mekonyumlu olma ihtimalini ,fetal distresi ve erken doğum riskini artırabileceği ileri sürülmüştür.

Gebelik kolestazı düşünülen bütün gebelerde preklampsi ve HELLP sendromu düşünülmeli ve ayırıcı tanı yapılmalıdır.

Tedavi: Asıl şikayet kaşıntının oluşturduğu rahatsızlıktır. Bu nedenle tedavi de kaşıntı şikayetini önlemeye yöneliktir. Bu amaçla oral antihistaminikler, kolestiramin, ursodeoksikolik asit ve deksametazon gibi ilaçların yararlı olabileceği öne sürülmüştür. Bu ilaçların bir veya birkaçının birlikte kullanımı kaşıntıların önlenmesi açısından gebeyi rahatlatabilir