HPV Aşılarında Son Durum

HPV virüslerinin rahim ağzı kanserleri ve genital siğillerle ile ilişkisi çok iyi bilinmektedir. Smear testinin düzenli olarak yapılması ile rahim ağzı kanserinde %75-90 oranında bir azalma görülmüştür. Ancak yine de smear testi anomalilerinin hastada yarattığı psikolojik sorunlar, sık izlem gerekliliği, tedavi maliyeti ve önemli ölçüde azalmasına karşın kanserin tam olarak önlenememesi gibi konular aşıya olan gereksinimi ortaya koymaktadır. Aşıya ilgi zaman zaman artmakla birlikte nadiren de olsa rastlanan yan etkiler kuşkuya neden olmaktadır.

Şu anda piyasada iki adet aşı bulunmaktadır. Bir tanesi HPVnin 6, 11, 16 ve 18 olmak üzere 4 tipine karşı bağışıklık sağlamakla birlikte, diğeri tip 16 ve 18e karşı bağışıklık sağlamaktadır. Her iki aşının kansere karşı koruyuculukları arasında önemli bir fark bulunmamaktadır. Rahim ağzı kanserlerinin % 70inden tip 16 ve 18in sorumlu olduğu göz önünde bulundurulduğunda aşının önemi açık olarak görülebilmektedir.
Bu sonuçlar HPV enfeksiyonunun yaygınlığını ve dolayısı ile aşının önemini göstermektedir. Bu konuda Türkiyede elimizde veri bulunmadığı için aşının maliyet-etkinliği konusunda bir şey söylemek oldukça zor görünüyor. Ancak yine de belli sosyal kesimlerde enfeksiyonun yaygın olduğunu ve aşının gerekli olduğunu söyleyebiliriz.
HPV enfeksiyonları yaygın olmakla birlikte, çoğu geçici olup, hiçbir tedavi yapılmadan kendiliğinden kaybolmaktadır. Kansere neden olan tipler ve özellikle Tip 16nın kalıcı enfeksiyona neden olma olasılığının daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Yapılan çalışmalarda yüksek riskli HPV saptanan hastaların 57 ay sonunda %16.8 inde smear testinde bozulma ve %2.2sinde ileri derecede hücresel değişikliklere rastlanmıştır. Tip 16 ile enfekte olan kadınların %17.2 ve tip 18 ile enfekte olan kadınların ise % 13.6 sında daha sonra ileri derecede hücresel değişikliklere rastlanmıştır. Tip 16 ve 18 dışındaki yüksek riskli HPV tipleri ile enfekte olan kadınlarda bu risk sadece %3 olarak bulunmuştur. Bu sonuçlar rahim ağzı kanseri açısından en önemli virüslerin 16 ve 18. Tipler olduğunu göstermekte ve dolayısı ile aşının önemini ortaya koymaktadır. Ayrıca tip 6 ve 11 ile enfekte olan kadınların %25inde daha sonra genital siğillere rastlanması dörtlü aşının kanser açısından olmazsa bile siğil önlenmesi açısından ek bir avantaj sağlayabileceğini düşündürmektedir.

HPV AŞILARI

HPV aşıları ile yapılan çalışmalarda smear testinde orta ve ileri derecede hücresel değişikliklerin %90-100 arasında önlendiği gösterilmiştir. Ayrıca tip 6 ve 11e karşı bağışıklık sağlayan aşıların genital siğilleri %100 oranında önlediği gösterilmiştir. HPV aşıları ile ilgili öneriler aşağıda sıralanmıştır:
Kız çocukları 11-12 yaşında rutin olarak aşılanmalıdır
Aşılamaya 9 yaşında da başlanabilir.
Rutin aşısı yapılmamış 13-26 yaş arası kızlar aşılanmalıdır
Aşı öncesinde smear testi veya rahim ağzından alınan örnekte virüs taraması gerekli değildir
Daha önce enfeksiyon geçirenlerde aşı önerilmekle birlikte bu konuda kesin veriler bulunmamakta, ancak kısmi olarak yararının olabileceği düşünülmektedir. Bu konuda henüz bir öneri bulunmamakla birlikte virüs taraması yapılması ve aşı içerisindeki tipler negatifse aşı yapılması mantıklı görünmektedir. Daha önce enfeksiyon geçirmiş ve şu anda virüs negatif olan hastalarda ise kısmi yararı düşünülerek aşı yapılabilir. Aşı içerisindeki virüs tipleri ile bile enfekte olan kadınlarda aşı yapılmasının antikor yapımını artırdığı firmalar tarafından öne sürülmekle birlikte bu konuda daha geniş çalışmalara gereksinim vardır.
Yan Etkiler
HPV aşıları ile ilgili olarak bugüne kadar 11 ölüm vakasının bildirilmesi olumsuz düşüncelere neden olmakla birlikte, bu vakaların hiçbirisinde aşı ile direk bir bağlantı gösterilememiştir. Yapılan çalışmalarda aşı yapılan hastaların 1/1000 inde yan etkilere rastlanmış olup, bunların büyük bir bölümünü aşı yapılan yerdeki kızarıklık, kaşıntı ve şişlik gibi basit yakınmalar oluşturmaktadır. Derin ven trombozu, Gullian Barre sendromu (bir tür felç) ve ölüm vakaları bildirilmekle birlikte, daha önce de belirttiğimiz gibi bunların aşı ile bağlantısı gösterilememiştir.
Sonuç
Sonuç olarak HPV aşılarının rahim ağzı kanserini çok yüksek oranlarda önlediğini, aşının rutin olarak yapılması gerektiğini ve bugüne kadar önemli bir yan etkisinin gösterilemediğini söyleyebiliriz.